بررسی علت کف کردن دهان در خواب

علت كف كردن دهان در خواب

کف کردن دهان در خواب زمانی اتفاق می‌افتد که بزاق اضافی در دهان یا ریه‌ها جمع و با هوا مخلوط می‌شود. این حالت می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که از مشکلات جزئی تا شرایط پزشکی جدی متغیر است. برای درک بهتر این وضعیت، در ادامه علل کف کردن دهان را به تفکیک گروه‌های سنی بررسی می‌کنیم.

علت كف كردن دهان در خواب بزرگسالان

در بزرگسالان، کف کردن دهان در خواب می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات جدی باشد و در برخی موارد نیاز به توجه پزشکی فوری دارد. مهم‌ترین علل این مشکل در بزرگسالان عبارتند از:

• تشنج و صرع: یکی از شایع‌ترین دلایل کف کردن دهان در خواب بزرگسالان، حملات صرع است. طی تشنج، تولید بزاق افزایش پیدا می‌کند و همراه با انقباض عضلات فک و دهان، منجر به ایجاد کف می‌شود. این کف معمولاً با از دست دادن هوشیاری و حرکات غیرارادی بدن همراه است.
• مصرف بیش از حد دارو یا مسمومیت: زمانی که فرد دارو یا سمومی را بیش از حد تحمل و توان پردازش بدن خود مصرف کند، ممکن است دچار مسمومیت شود. در این حالت، بزاق در دهان جمع و از بین دندان‌ها و لب‌های منقبض خارج می‌شود.
• ادم ریوی: این وضعیت که با تجمع مایع در ریه‌ها مشخص می‌شود، می‌تواند منجر به ایجاد کف صورتی رنگ از دهان شود و معمولاً نشانه‌ای از مشکل قلبی یا تنفسی جدی است.
• آپنه خواب و تنفس از راه دهان: افرادی که مبتلا به آپنه انسدادی خواب هستند یا به طور عادتی در خواب با دهان باز نفس می‌کشند، بیشتر در معرض کف کردن دهان در خواب قرار دارند. این افراد به دلیل خشکی دهان، تولید بزاق بیشتری دارند که می‌تواند باعث ایجاد کف شود.
• هاری: اگرچه در انسان‌ها نادر است، اما هاری می‌تواند یکی از علل کف کردن دهان باشد. این بیماری ویروسی حاد معمولاً با تولید فراوان بزاق و علائم عصبی همراه است.
• هیپوگلیسمی شدید: کاهش قند خون به سطوح بسیار پایین می‌تواند در موارد شدید منجر به تشنج و به دنبال آن کف کردن دهان شود.

 علت كف كردن دهان کودکان در خواب

دلایل متعددی برای کف دهان کودک در خواب وجود دارد و این ممکن است فقط زمانی اتفاق بیفتد که کودک خواب است. در این زمان ممکن است تنفس کودک قطع شود یا نفس او حبس شود، در این صورت نترسید، کودک را بردارید و در وضعیت آرام قرار دهید و با توجه به موقعیت کودک، کارهایی برای آرامش او انجام دهید.

علت کف دهان کودک در خواب شامل موارد زیر است:

• رفلاکس معده: رفلاکس معده یکی از شایع‌ترین علل کف کردن دهان در کودکان است. سیستم گوارشی کودک هنوز به طور کامل تکامل نیافته و ممکن است محتویات معده، از جمله شیر هضم شده، به سمت بالا بازگردد. این برگشت باعث تحریک دهان و ایجاد کف می‌شود. برای کاهش این مشکل، توصیه می‌شود کودک را به پهلو بخوابانید تا فشار روی معده کم شود و خطر خفگی به حداقل برسد.
• تغذیه بیش از حد: دادن شیر یا غذای بیش از ظرفیت معده کودک می‌تواند باعث شود که شیر اضافی به صورت کف از دهان خارج شود. نوزادان تازه متولد شده معمولاً در هر وعده می‌توانند فقط حدود ۳۰ تا ۶۰ میلی‌لیتر شیر مصرف کنند و تغذیه بیش از این مقدار فشار زیادی به معده وارد می‌کند. بنابراین کنترل زمان و مقدار تغذیه به ویژه در نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند بسیار مهم است.
• آروغ نزدن مناسب: آروغ زدن بعد از شیر خوردن برای نوزادان بسیار ضروری است. اگر کودک به موقع آروغ نزند یا اصلاً آروغ نزند، هوا و شیر بلعیده شده در معده جمع می‌شود و باعث برگشت محتویات معده به دهان می‌شود. این برگشت می‌تواند منجر به ایجاد کف در دهان کودک شود. بهترین روش آروغ گرفتن، قرار دادن کودک به نحوی است که سر او در راستای شانه‌ها قرار گیرد و با ماساژ آرام پشت کودک، هوای اضافی خارج شود.
• عفونت‌های تنفسی: برونشیت، ذات‌الریه و سایر عفونت‌های تنفسی می‌توانند باعث ایجاد کف سفید یا کف‌آلودگی در دهان کودک شوند. این عفونت‌ها معمولاً با علائمی مانند تب، بی‌قراری، تنفس دشوار یا نفس کشیدن از راه دهان همراه هستند. در صورت مشاهده این علائم، مراجعه فوری به پزشک ضروری است تا درمان مناسب آغاز شود و از عوارض جدی جلوگیری شود.
• بلعیدن بزاق در خواب: کودکان هنگام خواب ممکن است بزاق خود را به طور مکرر ببلعند یا آن را به صورت حباب‌هایی از دهان خارج کنند. این حباب‌ها به کف تبدیل می‌شوند و ممکن است باعث نگرانی والدین شوند، اما معمولاً این وضعیت طبیعی است و نشان‌دهنده تکامل سیستم گوارشی و عصبی کودک است. این کف کردن معمولاً بدون عارضه است و به مرور زمان کاهش می‌یابد.

علت كف كردن دهان نوزاد در خواب

نوزادان تازه متولد شده شرایط خاصی دارند که می‌تواند منجر به کف کردن دهان در خواب آن‌ها شود، از جمله:

• دفع مایع آمنیوتیک: نوزادان تازه متولد شده ممکن است در روزهای اول تولد، آخرین بقایای مایع آمنیوتیک را از معده خود دفع کنند. این امر می‌تواند به صورت کف دور دهان در خواب ظاهر شود و جای نگرانی نیست.

• سیستم گوارشی نابالغ: معده نوزادان بسیار کوچک است و سیستم گوارشی آن‌ها هنوز کاملاً تکامل نیافته است. این موضوع می‌تواند منجر به رفلاکس و در نتیجه کف کردن دهان نوزاد در خواب شود. برای کاهش این مشکل، توصیه می‌شود کودک را به پهلو بخوابانید و از تغذیه بیش از حد خودداری کنید. در صورت تداوم علائم یا بروز مشکلات تنفسی، حتماً با پزشک مشورت کنید.
• تنفس دهانی: بعضی از نوزادان به دلیل گرفتگی بینی یا سایر مشکلات، از طریق دهان نفس می‌کشند که می‌تواند باعث خشکی دهان و تولید بیشتر بزاق و در نهایت کف کردن دهان هنگام خواب شود.
• مشکلات تغذیه‌ای: مشکلاتی مانند چسبندگی زبان (آنکیلوگلوسیا) می‌تواند بر نحوه مکیدن و بلع نوزاد تأثیر بگذارد و منجر به تجمع بزاق و کف کردن دهان شود. این وضعیت ممکن است نیاز به بررسی و درمان تخصصی توسط پزشک یا کاردرمانگر داشته باشد تا تغذیه کودک بهبود یابد و از بروز عوارض جلوگیری شود.

درمان کف کردن دهان در خواب

درمان کف کردن دهان در خواب بستگی به علت زمینه‌ای آن دارد:

1.       درمان در بزرگسالان

• در موارد اورژانسی مانند تشنج یا مسمومیت، باید فوراً با اورژانس تماس گرفته شود. در این موارد، فرد را به پهلو بخوابانید تا از خفگی جلوگیری شود.
• برای آپنه خواب، استفاده از راهکارهای ارزان‌قیمت و کاربردی مانند گیره بینی، چسب ضد خروپف و رسپیراتور تنفسی می‌تواند مفید باشد. این محصولات به باز نگه داشتن راه هوایی در خواب کمک می‌کنند و خروپف و آپنه خواب را کاهش می‌دهند. شما می‌توانید این محصولات را از فروشگاه تخصصی هوپنوس خریداری کنید.
• در موارد ادم ریوی، درمان بیماری قلبی یا ریوی زمینه‌ای ضروری است.

2.      درمان در کودکان و نوزادان

• در موارد رفلاکس، خواباندن کودک به پهلو، تغذیه در حجم کمتر و دفعات بیشتر و آروغ گرفتن مناسب بعد از هر تغذیه توصیه می‌شود.
• برای نوزادان تازه متولد شده که مایع آمنیوتیک دفع می‌کنند، معمولاً نیاز به اقدام خاصی نیست و این حالت به خودی خود بهبود می‌یابد.
• در صورت مشاهده علائم عفونت مانند تب، بی‌قراری شدید یا مشکل در تنفس، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
• برای کودکانی که بیش از حد شیر می‌خورند، تنظیم زمان و حجم تغذیه می‌تواند کمک‌کننده باشد.

و در پایان این که کف کردن دهان در خواب در سنین مختلف می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات متعدد از جزئی تا جدی باشد. مهم است که علت كف كردن دهان هنگام خواب را بشناسید و در صورت مشاهده علائم نگران‌کننده، با پزشک مشورت کنید. با درک صحیح علت كف كردن دور دهان در خواب و اقدامات مناسب، می‌توانید سلامت خود و فرزندتان را حفظ کنید.

سوالات متداول

1. آیا کف کردن دهان در خواب می‌تواند نشانه مشکلات عصبی یا مغزی باشد؟

در موارد نادر، کف کردن دهان ممکن است به مشکلات عصبی مانند تشنج یا فلج مغزی مرتبط باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.

2. آیا کف کردن دهان در خواب باعث بروز مشکلات پوستی یا عفونت در اطراف دهان می‌شود؟

بله، رطوبت مداوم می‌تواند باعث تحریک پوست و ایجاد التهاب یا عفونت‌های سطحی شود که نیازمند مراقبت بهداشتی است.

3. آیا تغییر وضعیت خواب کودک می‌تواند به کاهش کف کردن دهان کمک کند؟

بله، خواباندن کودک به پهلو یا با زاویه مناسب می‌تواند رفلاکس و تجمع بزاق را کاهش دهد و کف کردن دهان را کمتر کند.

4. آیا کف کردن دهان در خواب بزرگسالان می‌تواند با مشکلات دندان یا فک مرتبط باشد؟

بله، مشکلاتی مانند ناهنجاری‌های فک، دندان قروچه یا اختلالات مفصل گیجگاهی فکی ممکن است باعث افزایش تولید بزاق و کف کردن دهان شوند.

5. آیا مصرف دارو می‌تواند باعث کف کردن دهان در خواب شود؟

بله، برخی داروها مانند داروهای ضدصرع یا آرام‌بخش‌ها می‌توانند تولید بزاق را افزایش دهند و منجر به کف کردن دهان شوند.