چرا وقتی جای خوابم را عوض می کنم شب خوابم نمیبره؟

چرا وقتی جای خوابم را عوض می‌کنم شب خوابم نمی‌برد؟

تغییر محیط خواب یکی از عوامل اصلی بی‌خوابی موقت است. بیشتر افراد در اولین شبی که در محیط جدید می‌خوابند، خوابی سبک و کم‌کیفیت دارند. این حالت شبیه خوابیدن با یک چشم باز است، یعنی بخشی از مغز بیدار می‌ماند تا از ما در برابر خطرات احتمالی محافظت کند. همین موضوع باعث می‌شود حس کنیم شب خوابمان نمی‌برد و صبح با خستگی بیدار شویم.

خواب و تغییر محیط

در روانشناسی، این پدیده را اثر شب اول می‌نامند. دلیلش این است که هنگام خواب در مکان جدید، نیمکره چپ مغز بیشتر از نیمکره راست فعال می‌ماند و نسبت به صداها و محرک‌های اطراف هوشیارتر است. این عملکرد نوعی مکانیسم دفاعی است که از دوران تکامل انسان به جا مانده.

اثرات تغییر محل خواب بر واکنش‌های انسان

دانشمندان برای بررسی دقیق این موضوع از شرکت‌کنندگان خواستند اگر در خواب صدایی شنیدند، دکمه‌ای کنار دست خود را فشار دهند. نتیجه جالب بود: در شب اول، واکنش‌ها سریع‌تر و هوشیارانه‌تر بود، اما در شب دوم، وقتی محیط آشنا شد، مغز وارد خواب عمیق شد و واکنش‌ها به‌شدت کاهش یافت.

بررسی این پدیده با نوار مغزی

با استفاده از EEG یا نوار مغزی، مشخص شد که در شب اول میزان فعالیت نیمکره چپ بیشتر است. اما در شب دوم، هر دو نیمکره به‌طور همزمان وارد خواب عمیق می‌شوند. این یافته نشان می‌دهد که علت اینکه شبا خوابمان نمی‌برد لزوماً به راحتی یا ناراحتی جای خواب ربطی ندارد، بلکه به فرآیند تطبیق مغز با محیط جدید برمی‌گردد.

بیدار ماندن نیمکره چپ مغز

دانشمندان هنوز مطمئن نیستند که بیدار ماندن نیمکره چپ تنها دلیل بی‌خوابی در شب اول باشد. اما شواهد نشان می‌دهد که ارتباطات عصبی قوی‌تر در این بخش باعث واکنش سریع‌تر به محرک‌های محیطی می‌شود. این یعنی مغز ما حتی در خواب هم در حال مراقبت از ماست.

شباهت رفتار خواب در حیوانات

جالب است بدانید برخی پرندگان و پستانداران دریایی مانند دلفین‌ها و شیرهای دریایی نیز به همین شکل می‌خوابند؛ تنها نیمی از مغز آن‌ها به خواب می‌رود تا در برابر خطرات احتمالی هوشیار بمانند.

راحتی جای خواب و اثر آن بر کیفیت خواب

تحقیقات نشان می‌دهد بی‌خوابی ناشی از تغییر مکان خواب، به راحتی یا ناراحتی تخت یا کاناپه ارتباطی ندارد. حتی اگر جای خواب راحت باشد، باز هم مغز در شب اول محیط را به‌طور کامل امن تلقی نمی‌کند.

چرا خوابمون نمیبره وقتی جای خواب عوض می‌شود؟

خواب سبک در شب اول یک مکانیسم محافظتی است که انسان‌ها از اجدادشان به ارث برده‌اند. خوشبختانه، وقتی محیط جدید برایمان آشنا می‌شود، مغز دوباره به مرحله خواب عمیق برمی‌گردد.

سخن آخر

اگر شما هم با مشکل جابجایی خواب شب و روز یا بی‌خوابی در مکان جدید مواجه هستید، نگران نباشید. این حالت معمولاً موقت است و بعد از یک یا دو شب از بین می‌رود. شناختن این پدیده کمک می‌کند کمتر نگران شوید و بدانید که مغزتان فقط دارد وظیفه حفاظتی خودش را انجام می‌دهد.

خروپف ، علت خروپف ، درمان خروپف و راه های درمان خروپف را می‌توانید در این صفحه ببینید.

برای دسترسی به مطالب انواع مشکلات خواب، اینجا کلیک کنید.